Skip to content

README.md

Latest commit

 

History

History
104 lines (73 loc) · 3.41 KB

README.md

File metadata and controls

104 lines (73 loc) · 3.41 KB
Raw

01 - Klasa a obiekt: intuicja i historia

Cel

Zrozumieć różnicę między klasą (opis typu) a obiektem (konkretna instancja) oraz historyczne źródła OOP.

Kontekst historyczny

Programowanie obiektowe narodziło się w Simula 67 (Dahl & Nygaard, Norwegia), gdzie pojęcie klasy służyło do modelowania procesów symulacyjnych. Smalltalk (Kay, lata 70.) uczynił obiekt absolutną jednostką programu. C++ i Java spopularyzowały OOP w przemyśle w latach 80.–90. Python od wersji 2.2 ma ujednolicony model obiektów (new-style classes): wszystko jest obiektem, nawet liczby i funkcje.

Teoria

Klasa jako przepis, obiekt jako egzemplarz

Pojęcie Analogia W Pythonie
Klasa Projekt domu, forma ciastek class Student:
Obiekt Konkretny dom, konkretne ciastko jan = Student("Jan", 1)
Instancja Synonim obiektu jan jest instancją Student
Atrybut Cecha egzemplarza jan.name, jan.year
Metoda Operacja na egzemplarzu jan.enroll()

Klasa definiuje typ — zestaw możliwych atrybutów i metod. Obiekt jest wartością tego typu — z własnym, konkretnym stanem.

Diagram: diagrams/topic_01.png

Klasa a obiekt

Krok po kroku na kodzie

Plik: examples/class_object_story.py

from dataclasses import dataclass

@dataclass
class Student:
    name: str
    year: int

def describe_student(student: Student) -> str:
    return f"{student.name} (rok {student.year})"

if __name__ == "__main__":
    print(describe_student(Student("Jan", 1)))

Interpretacja:

  • Student to klasa — definicja struktury,
  • Student("Jan", 1) tworzy obiekt z konkretnym stanem (name="Jan", year=1),
  • describe_student działa na dowolnym obiekcie Student — to programowanie do typu.

Dlaczego nie wystarczą funkcje i słowniki?

# Wersja bez klas — szybko staje się krucha:
student = {"name": "Jan", "year": 1}
# Nic nie chroni przed błędnym kluczem ani brakującym polem.

Klasa daje:

  • enkapsulację (pola + metody razem),
  • walidację w konstruktorze,
  • czytelność (typ mówi o intencji projektanta).

Mini-lab (krok po kroku)

  1. Uruchom examples/class_object_story.py.
  2. Utwórz klasę Course z polami name: str i ects: int.
  3. Stwórz 3 instancje i wstaw je na listę.
  4. Napisz funkcję filtrującą kursy z ects >= 5.
  5. Dodaj metodę __str__ do Course i sprawdź print(course).

Oczekiwany efekt

  • Student rozumie różnicę między definicją klasy a tworzeniem obiektu.
  • Student potrafi napisać prostą klasę domenową i funkcję operującą na jej instancjach.

Zadanie do samodzielnego rozwiązania

  • szablon: exercises/tasks.py
  • przykładowe rozwiązanie: exercises/solutions_01.py
  • testy: exercises/test_solutions.py

Zadanie: napisz count_first_year(students: list[Student]) -> int.

Pytania egzaminacyjne

  1. Wyjaśnij różnicę semantyczną: klasa, obiekt, instancja.
  2. Jaką przewagę daje klasa nad słownikiem w modelowaniu domeny?
  3. Podaj przykład, gdzie OOP jest lepsze niż funkcje bez klas.
  4. Czym różni się nazwa klasy od obiektu przez nią tworzonego?
  5. Jak przetestować poprawność tworzenia obiektów?

Literatura